De Kosten van Stilstaan

Berlijn gaat voorop in de Index met de hoogste totaalscore (61), de enige stad waar beide dimensies hoger scoren dan 60. De polycentrische indeling zorgt voor een verdeling van de verkeersbelasting over het wegennet — in geen enkele route domineert congestie en geen enkel knelpunt bepaalt de werkdag. Voorspelbaarheid is waar Berlijn zichzelf verder onderscheidt: de variabiliteitsscore van 82 behoort tot de hoogste in het onderzoek. Vrachtwagenparken (71) presteren 16 punten beter dan personenvoertuigen (55).

Amsterdam behaalt zijn score door een heel ander model dan Berlijn. De compacte stedelijke vorm, kortere gemiddelde afstanden en geoptimaliseerde timing van verkeerslichten zorgen samen voor de beste externaliteitenscore in het onderzoek (72) — minder stationair draaien tijdens de rit dan in elke andere stad. Voertuigen kunnen zich netjes verplaatsen binnen het netwerk. Eén opmerkelijke hotspot: 13,7% van alle ruwe gebeurtenissen in de stad concentreert zich rond het knooppunt Schiphol — een oplosbaar infrastructuurprobleem, geen systemisch risico.

De totale score van Dublin (49) maskeert een aanzienlijk onderscheid tussen voertuigtypen. Personenauto's scoren 43, waardoor de totale positie van de stad omlaag wordt getrokken. Vrachtwagens scoren 57 — een verschil van 14 punten dat de operationeel meest waardevolle bevinding is uit de gegevens van Dublin. Vrachtwagenbestuurders in Dublin maken effectief gebruik van daluren voor leveringen, waardoor activiteiten buiten de spitsuren plaatsvinden. Eén specifiek risico: de N7/Naas Road genereert 71% van de scherpe bochten in de bovenste hotspotcel.

Rome is de meest onverwachte uitkomst van het onderzoek. Het heeft de slechtste congestiescore (39) van alle steden, maar registreert de beste externaliteitenscore (74), de laagste verspilling als gevolg van stationair draaiende motoren en de grootste prestatiekloof tussen vracht- en personenwagenparken (+26) in het onderzoek. Het verkeer is traag, maar beweegt: voertuigen kruipen gelijkmatig voort in plaats van te stoppen en te starten. Voorspelbaarheid versterkt het plaatje (variabiliteitsscore 80): wagenparken die rond het bekende patroon plannen, werken betrouwbaarder dan de ruwe score aangeeft.

Parijs vormt een tegenstrijdigheid die duidelijk wordt uit de gegevens. Congestie van personenvoertuigen overschrijdt de drempelwaarde elk uur — nul perioden zonder drukte — maar de variabiliteitsscore van de stad is 83, een van de hoogste in het onderzoek. Congestie is constant, maar opmerkelijk consistent: een vastgelopen verkeerssituatie die zo voorspelbaar is dat deze planbaar wordt. Parijs genereert 1.191 ruwe evenementen per 1.000 ritten, het hoogste van alle steden; 78,5% betreft hard optrekken. Vrachtwagens in Parijs verspillen 18,2% aan brandstof door stationair draaien, de slechtste score in het onderzoek.

Londen scoort laag op het gebied van efficiëntie (29), maar doet het aanzienlijk beter als het gaat om veiligheid. Het aantal ruwe gebeurtenissen van 462 per 1.000 ritten is aanzienlijk lager dan dat van Madrid of Parijs — abnormaal veilig gezien de infrastructuur. De uitleg ligt in het beleid: congestieheffing, actieve handhaving en lagere agressienormen hebben een veiligheidsrecord opgeleverd dat het wegennet alleen niet zou genereren. Londen is de minst brandstofefficiënte stad voor personenwagens met 15,60 L/100 km. Londen is een van slechts twee steden waar vrachtwagens minder goed presteren dan personenwagens.

Madrid staat onderaan de Index met de laagste algehele score (25) en de laagste congestiescore (16). Het congestieniveau overschrijdt elk uur de kritieke waarden voor beide voertuigtypen — er is geen beheersbare periode gedurende de bedrijfsdag. Wat Madrid bijzonder moeilijk maakt voor vrachtvervoerders, is de onvoorspelbaarheid die de congestie verergert. Vrachtwagenvariabiliteit (33) is de laagste in het onderzoek: de omstandigheden voor bedrijfsvoertuigen zijn niet alleen consistent slecht — ze zijn onregelmatig. Madrid is een van slechts twee steden waar vrachtwagens slechter presteren dan personenwagens.